హిందూ సంప్రదాయంలో కార్తీక మాసానికి ఎంతో ప్రత్యేకత ఉంది. ఈ మాసంలోని శుక్ల పక్ష ఏకాదశిని దేవుత్థాన ఏకాదశి లేదా ప్రబోధిని ఏకాదశిగా పిలుస్తారు. ఈ ఏడాది శుక్రవారం దేవుత్థాన ఏకాదశి పర్వదినాన్ని భక్తులు ఆచరిస్తున్నారు. పురాణాల ప్రకారం, ఈ రోజున శ్రీమహావిష్ణువు యోగనిద్ర నుండి మేల్కొంటారని విశ్వాసం.
కార్తీక శుక్ల ఏకాదశిని దేవుత్థాన ఏకాదశి లేదా ప్రబోధిని ఏకాదశిగా పిలుస్తారు. ఈ పర్వదినంతో చాతుర్మాస్య వ్రతానికి ముగింపు పలుకుతారు. ఆషాఢ శుక్ల ఏకాదశి రోజున యోగనిద్రలోకి వెళ్లిన శ్రీమహావిష్ణువు కార్తీక శుక్ల ఏకాదశి రోజున మేల్కొంటారని పురాణ విశ్వాసాలు చెబుతున్నాయి.
ఏకాదశి తిథి సమయం
హైదరాబాద్ పంచాంగం ప్రకారం, ఉదయం 7:15 గంటల వరకు దశమి తిథి ఉంటుంది. ఆ తర్వాత శుక్ల ఏకాదశి ప్రారంభమవుతుంది. ఈ రోజు ఏకాదశి తిథి ప్రారంభమైనందున స్మార్త సంప్రదాయంలో దేవుత్థాన ఏకాదశి పర్వదినంగా ఆచరిస్తారు.
పూజా విధానం
ఈ రోజున భక్తులు తెల్లవారుజామునే నిద్రలేచి స్నానం చేసి శ్రీమహావిష్ణువును పూజిస్తారు. తులసి దళాలు, పూలు, పండ్లు సమర్పించి విష్ణు సహస్రనామ పారాయణం, హరినామ స్మరణ చేస్తారు. సంప్రదాయాన్ని అనుసరించి ఉపవాసం ఆచరిస్తారు.
భీష్మ పంచకం ప్రారంభం
దేవుత్థాన ఏకాదశి సందర్భంగా భీష్మ పంచకం కూడా ప్రారంభమవుతుంది. కార్తీక శుక్ల ఏకాదశి నుంచి పౌర్ణమి వరకు ఐదు రోజుల పాటు ఈ ఆచారాన్ని పాటిస్తారు. ఈ కాలంలో విష్ణు ఆరాధన, దానధర్మాలు, ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఇస్తారు.
భక్తిశ్రద్ధలతో శ్రీమహావిష్ణువును ఆరాధిస్తే శుభం కలుగుతుందని భక్తుల విశ్వాసం.
దేవుత్థాన ఏకాదశి, కార్తీక మాసంలో వచ్చే శుక్ల పక్ష ఏకాదశి. ఈ రోజున శ్రీమహావిష్ణువు యోగనిద్ర నుండి మేల్కొంటారని విశ్వాసం. ఈ పర్వదినంతో చాతుర్మాస్య వ్రతానికి ముగింపు పలుకుతారు. ఈ రోజున విష్ణువును ప్రత్యేకంగా పూజిస్తారు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
దేవుత్థాన ఏకాదశి ఎప్పుడు వస్తుంది?
దేవుత్థాన ఏకాదశి కార్తీక మాసంలోని శుక్ల పక్ష ఏకాదశి రోజున వస్తుంది.
దేవుత్థాన ఏకాదశి ప్రాముఖ్యత ఏమిటి?
పురాణాల ప్రకారం, ఈ రోజున శ్రీమహావిష్ణువు యోగనిద్ర నుండి మేల్కొంటారని, చాతుర్మాస్య వ్రతానికి ముగింపు పలుకుతుందని నమ్ముతారు. ఈ రోజున విష్ణువును ఆరాధించడం వల్ల శుభం కలుగుతుంది.
భీష్మ పంచకం అంటే ఏమిటి?
దేవుత్థాన ఏకాదశి నుంచి పౌర్ణమి వరకు ఐదు రోజుల పాటు పాటించే ఆచారాన్ని భీష్మ పంచకం అంటారు. ఈ కాలంలో విష్ణు ఆరాధన, దానధర్మాలు చేస్తారు.


